خبرخور

تلاش‌های علامه طباطبایی برای شبهه‌زدایی از مسائل حقوقی خانواده در اسلام

حمیدرضا بصیری

به گزارش خبرنگار ایکنا، همایش «اندیشه‌های فقهی و حقوقی علامه طباطبایی» صبح امروز دوشنبه ۲۶ آبان‌ماه با حضور حسین سلیمی، رئیس دانشگاه علامه طباطبایی؛ آیت‌الله سیدمصطفی محقق‌داماد، عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی؛ محمد حسین بیات، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی؛ کاووس روحی‌برندق، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس؛ سجاد افشار، عضو هیئت علمی گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی؛ علی عابدی رنانی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و تعدادی از اساتید دانشگاه به صورت وبیناری برگزار شد. در ادامه متن سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین حمیدرضا بصیری، عضو هیئت علمی گروه فقه دانشگاه علامه طباطبایی را می‌خوانید:

بنده بر چهره بین‌المللی و علمی بودن علامه طباطبایی تأکید دارم، چراکه کمتر در این زمینه کار شده است و شاید در میان علمای بزرگ خودمان، شخصیتی همانند علامه طباطبایی نداشته باشیم که آرا و اندیشه‌های وی اینچنین گسترده شده و مبنای بسیاری از یافته‌های علمی دیگران در سطح بین‌المللی و در عالم اسلام قرار گرفته باشد، لذا مشاهده می‌کنیم که اگر افکار شهید مطهری هم اینچنین ترجمه و در سطح بین‌الملل مورد توجه قرار گرفته است، اما خود وی می‌گوید که مبانی بنده کتاب «المیزان» است.

این بُعد بین‌المللی که علامه طباطبایی به ویژه در زمان حیات داشتند و حتی هانری کربن به حضور ایشان می‌آمدند، نشان از جایگاه ویژه ایشان در امر تبلیغ و ترویج دین است که نیازمند ده‌ها نشست جداگانه نیز هست که روشن شود تا چه میزان نگرش علامه طباطبایی، تبلیغ و ترویج دین اسلام بوده است و چه میزان به شبهات موجود در حوزه دینی ورود کرده‌اند.

بنده حدود پنج سال قبل در نشستی در همین دانشگاه علامه طباطبایی، تحت عنوان روش‌شناسی قرآنی علامه طباطبایی و تأثیر آن بر متفکران معاصر، مقاله‌ای ارائه دادم که با این نشست هم همخوانی دارد. در آنجا عرض کردم که از آیات قرآنی که علامه در المیزان تفسیر کرده است، حتی می‌توانیم یک توضیح المسائل با عنوان فتاوای علامه را استخراج کنیم. خود بنده برخی از این فتاوا را نیز استخراج کردم و یکی از علاقه‌مندی‌های بنده است، چراکه چنین شخصی آرای فقهی داشته و حتماً باید در جایی تدوین شود. حتی آرای رجالی نیز در تفسیر المیزان وجود دارد که می‌توان درباره آن مطلب نوشت.

بحث دیگر بنده شبهه‌زدایی علامه طباطبایی از مسائل حقوقی اسلام به ویژه در زمینه حقوق خانواده است. برای وی تبلیغ و ترویج دین و شبهه‌زدایی از مسائل فقهی و حقوقی اسلام، نه به عنوان یک متفکر، بلکه به عنوان کسی که مرجع سؤالات بوده و تولید مباحث علمی در حوزه دین‌شناسی داشته، بسیار مهم بوده است.

علامه طباطبایی از سرشناس‌ترین متفکران اسلامی است که جایگاه و نقش عالمانه‌ای در تبیین معارف اسلامی داشته است و در آثار مکتوب و شفاهی خود از ساحت احکام اسلامی دفاع کرده است. یکی از آثار وی در تقویت بنیه دین و پاسخ به سؤالات و شبهات جوانان، «فرازهایی از اسلام» است که در این کتاب برای تبیین دین اسلام علاوه بر تبیین مسائل اصلی آن همانند نبوت و رستاخیر به نکات حقوقی و اجتماعی اسلام همانند اجتماع، تقلید، آزادی و… پرداخته است.

در میان نگاه ویژه او به مسائل فقهی و حقوقی خانواده، پاسخگویی به نظام حقوقی زن و خانواده در مکتب اسلام نیز کاملاً چشمگیر می‌باشد. علامه طباطبایی در این کتاب به موضوع تعدد زوجات، ازدواج موقت، حق طلاق، حقوق مالی زنان و موضوعات مرتبط دیگر توجه و به توضیح و تحلیل آن‌ها اقدام کرده است. وی با استناد به وقایع و مباحث علمی و تاریخی و متکی بر مبانی فلسفی و همچنین با استفاده از قرآن و ادله منطقی، مسئله نظام حقوقی زن و خانواده را شبهه‌زدایی کرده است. لذا علامه جهت معرفی اسلام نقش ویژه‌ای برای طرح مباحث فقهی و حقوقی خانواده و شبهه‌زدایی از آن موضوعات قائل بوده است.

این باور را بیش از این مقدار می‌توان از مجموعه تلاش‌های علمی علامه طباطبایی و در یادگاران تربیت علمی وی همانند شهید مطهری و آیت‌الله جوادی‌آملی مطرح کرد و شاهد این مدعا نگارش دو کتاب از سوی این دو شاگرد درباره حقوق زنان است که ادعای استاد خود را با نظم منطقی‌تری ارائه دهند چراکه این دغدغه به شاگردان وی نیز منتقل شده است.

انتهای پیام

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار − یک =

دکمه بازگشت به بالا